Με μια αυστηρή και συναισθηματικά φορτισμένη δήλωση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απάντησε τα ξημερώματα σήμερα στην ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ για την επιβολή καθολικών δασμών στο παγκόσμιο εμπόριο – μέτρο που περιλαμβάνει και την Ευρωπαϊκή Ένωση, διαμηνύοντας ότι η ΕΕ δεν θα μείνει αδρανής, αλλά και δεν κλείνει την πόρτα στον διάλογο. «Δεν είναι πολύ αργά για να αντιμετωπίσουμε τις ανησυχίες μέσω διαπραγματεύσεων» είπε και διαβεβαίωσε ότι θα σταθεί στο πλευρό εκείνων που επηρεάζονται άμεσα.
«Ξέρω καλά ότι πολλοί από εσάς νιώθετε πως ο πιο παλιός μας σύμμαχος μάς εγκατέλειψε...
Δεν υπάρχει σαφής πορεία μέσα από την πολυπλοκότητα και το χάος που δημιουργείται καθώς πλήττονται όλοι οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ...
Ναι, πρέπει να προετοιμαστούμε για τον αντίκτυπο — γιατί θα είναι αναπόφευκτος. Αλλά η Ευρώπη έχει όλα όσα χρειάζεται για να σταθεί όρθια και να ξεπεράσει αυτή την καταιγίδα....
Αν τα βάζετε με έναν από εμάς, τα βάζετε με όλους μας...» σε αυτό τον δραματικό τόνο κινήθηκε η δήλωση που έκανε η φον ντερ Λάιεν η οποία αν και πρόσφερε κλάδο ελαίας προς τις ΗΠΑ προσπάθησε να δείξει και την αποφασιστικότητά της για μια σύγκρουση.
«Από την αρχή, ήμασταν πάντα έτοιμοι να διαπραγματευτούμε με τις ΗΠΑ, ώστε να αρθούν όλα τα εναπομείναντα εμπόδια στο διατλαντικό εμπόριο. Ταυτόχρονα, είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε.
Ολοκληρώνουμε ήδη μια πρώτη δέσμη αντιμέτρων ως απάντηση στους δασμούς στον χάλυβα. Και τώρα προετοιμαζόμαστε για περαιτέρω αντίμετρα, για να προστατεύσουμε τα συμφέροντα και τις επιχειρήσεις μας» είπε μεταξύ άλλων.
Πρόσθεσε δε πως η Ευρώπη διαθέτει τη μεγαλύτερη ενιαία αγορά στον κόσμο - 450 εκατομμύρια καταναλωτές - που αποτελεί το ασφαλές λιμάνι μας σε ταραγμένους καιρούς και διαβεβαίωσε ότι θα σταθεί στο πλευρό εκείνων που επηρεάζονται άμεσα.
Συναγερμός για την παγκόσμια οικονομία
Από την αρχή της δήλωσής της, η φον ντερ Λάιεν δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών. Μίλησε για ένα μέτρο που θα έχει «τεράστιες συνέπειες» διεθνώς:
«Η παγκόσμια οικονομία θα υποφέρει μαζικά. Η αβεβαιότητα θα διογκωθεί και θα πυροδοτήσει περαιτέρω την άνοδο του προστατευτισμού. Οι συνέπειες θα είναι τρομερές για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο – ιδίως για τις πιο ευάλωτες χώρες».
Κατήγγειλε επίσης την άμεση επιβάρυνση των καταναλωτών:
«Τα φάρμακα θα κοστίζουν περισσότερο. Οι μεταφορές θα ακριβύνουν. Ο πληθωρισμός θα αυξηθεί. Και αυτό πλήττει ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους πολίτες».
Επιχειρήσεις σε αναταραχή, επενδύσεις σε κίνδυνο
Η πρόεδρος της Κομισιόν προειδοποίησε ότι οι συνέπειες δεν περιορίζονται σε κρατικές ισορροπίες ή μακροοικονομικά δεδομένα, αλλά θα είναι απτές στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων:
«Όλες οι επιχειρήσεις – μικρές και μεγάλες – θα υποφέρουν από την πρώτη μέρα. Από τη μεγαλύτερη αβεβαιότητα μέχρι τη διακοπή των αλυσίδων εφοδιασμού και την επαχθή γραφειοκρατία. Το κόστος της επιχειρηματικής δραστηριότητας με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα αυξηθεί δραστικά».
Καταγγέλλοντας την έλλειψη στρατηγικής κατεύθυνσης από πλευράς Ουάσινγκτον, ανέφερε:
«Δεν φαίνεται να υπάρχει καμία τάξη στην αταξία. Δεν υπάρχει σαφής πορεία μέσα από την πολυπλοκότητα και το χάος».
Ο διατλαντικός δεσμός στο μικροσκόπιο
Η φον ντερ Λάιεν υπενθύμισε τη βαθιά οικονομική σύνδεση ΕΕ–ΗΠΑ τα τελευταία 80 χρόνια:
«Το εμπόριο μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών έχει δημιουργήσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας, έχει ωφελήσει καταναλωτές και επιχειρήσεις και έχει οδηγήσει σε πρωτοφανή ανάπτυξη και ευημερία».
Αναγνώρισε ωστόσο ότι το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα έχει ελλείψεις:
«Συμφωνώ με τον πρόεδρο Τραμπ ότι άλλοι εκμεταλλεύονται αθέμιτα τους ισχύοντες κανόνες. Και είμαι έτοιμη να υποστηρίξω κάθε προσπάθεια να καταστεί το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα κατάλληλο για τις πραγματικότητες της εποχής μας» είπε.
Αλλά ξεκαθάρισε:
«Το να καταφεύγεις σε δασμούς ως πρώτο και τελευταίο εργαλείο δεν θα λύσει τίποτα».
Ανοιχτοί στη διαπραγμάτευση – έτοιμοι για αντίμετρα
Η πρόεδρος της Κομισιόν παρουσίασε έναν διπλό άξονα στρατηγικής:
Διαπραγμάτευση: «Από την αρχή, ήμασταν πάντα έτοιμοι να διαπραγματευτούμε με τις ΗΠΑ ώστε να αρθούν όλα τα εναπομείναντα εμπόδια στο διατλαντικό εμπόριο». Ο Επίτροπος Εμπορίου, Μαρός Σέφτσοβιτς, βρίσκεται ήδη «σε διαρκή επαφή με τους ομολόγους του στις ΗΠΑ».
Αντίμετρα: «Ολοκληρώνουμε ήδη μια πρώτη δέσμη αντιμέτρων ως απάντηση στους δασμούς στον χάλυβα. Και τώρα προετοιμαζόμαστε για περαιτέρω αντίμετρα, για να προστατεύσουμε τα συμφέροντα και τις επιχειρήσεις μας».
Επιπλέον, προειδοποίησε ότι η ΕΕ «θα παρακολουθεί στενά και τις έμμεσες επιπτώσεις», και ότι δεν θα επιτρέψει «ντάμπινγκ ή πλεονάζουσα παραγωγή να πλήξει την ενιαία αγορά».
Μήνυμα ενότητας: «Ένας για όλους»
Στην πιο φορτισμένη στιγμή της τοποθέτησής της, η φον ντερ Λάιεν μίλησε απευθείας στους πολίτες της Ευρώπης:
«Γνωρίζω ότι πολλοί αισθάνονται απογοητευμένοι από τον παλαιότερο σύμμαχό μας. Ναι, πρέπει να προετοιμαστούμε για τον αντίκτυπο. Αλλά η Ευρώπη έχει όλα όσα χρειάζεται για να ξεπεράσει αυτή την καταιγίδα. Είμαστε μαζί σε αυτό. Αν τα βάζετε με έναν από εμάς, τα βάζετε με όλους μας. Η ενότητά μας είναι η δύναμή μας».
Υποστήριξη στους πληγέντες τομείς
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη προχωρά σε μέτρα στήριξης:
Χάλυβας: Περιορισμοί στις αδασμολόγητες εισαγωγές, στρατηγικός διάλογος με τη βιομηχανία.
Αυτοκινητοβιομηχανία και φάρμακα: Προαναγγελία ειδικών διαβουλεύσεων και πιθανής στήριξης.
«Η Ευρώπη είναι ενωμένη – για τις επιχειρήσεις μας, για τους εργαζομένους μας και για όλους τους Ευρωπαίους», είπε.
Αναφέρθηκε δε και στα ανοίγματα της ΕΕ σε άλλες αγορές (Mercosur, Ινδία) επισημαίνοντας ότι «η Ενωση θα συνεχίσει να χτίζει γέφυρες με όλους εκείνους που, όπως και εμείς, ενδιαφέρονται για το δίκαιο και βασιζόμενο σε κανόνες εμπόριο ως βάση για την κοινή ευημερία».
Η επόμενη μέρα
Με την Ευρωπαϊκή Ένωση να υψώνει ασπίδα και κλάδο ελαίας ταυτόχρονα, οι επόμενες ημέρες αναμένονται κρίσιμες. Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο της Ουάσιγκτον: θα ακολουθήσει τον δρόμο της σύγκρουσης ή της διαπραγμάτευσης;
Το εάν η Ευρώπη, όπως διαβεβαιώνει η φον ντερ Λάιεν, είναι έτοιμη και για τα δύο μένει να φανεί.